Jarosław Różański OMI w monografii o nie-religijnej wojnie domowej w Republice Środkowoafrykańskiej

„Antibalaka versus Seleka – wojna nie-religijna w Republice Środkowoafrykańskiej” – to tytuł monografii o. prof. Jarosława Różańskiego OMI, która ukazuje szeroki kontekst tzw. trzeciej wojny domowej w Republice Środkowoafrykańskiej, przeciwstawiając się uproszczonemu schematowi prezentowania jej jako konfliktu religijnego. Publikację w formie PDF można znaleźć na końcu tego artykułu.

28 stycznia 2026

Stereotyp ukazujący tzw. trzecią wojnę domową w Republice Środkowoafrykańskiej jako konflikt religijny pojawia się bardzo często – do dzisiaj – w ujęciach popularnych, ale także popularnonaukowych czy nawet w opracowaniach o charakterze naukowym. Z reguły też konflikt ten osadza się w schemacie walk „chrześcijańskiego południa kraju” z „muzułmańską północą”, stereotypie wykorzystywanym w prezentowaniu wielu konfliktów regionalnych, jak chociażby w długiej wojnie domowej Południa i Północy w Sudanie, w Czadzie, a obecnie w Nigerii. Jednak ten prosty schemat nie tylko nie wyjaśnia złożoności tych konfliktów, ale wprowadza w błąd, kreując przekonanie, które jest bardzo dalekie od zasadniczych przyczyn tych konfliktów.

„Książka Jarosława Różańskiego jest obecnie jedyną publikacją w polskiej literaturze naukowej, która w tak szczegółowy i obszerny sposób opisuje historię Republiki Środkowoafrykańskiej oraz ostatni tragiczny rozdział z jej dziejów dotyczący wojen domowych i ich konsekwencji” – recenzuje publikacje prof. dr hab. Robert Kłosowicz.

Ojciec Jarosław Stanisław Różański OMI urodził się w 1961 r. w Biłgoraju. W 1980 r. wstąpił do nowicjatu Zgromadzenia Misjonarzy Oblatów Maryi Niepokalanej na Świętym Krzyżu, gdzie rok później złożył pierwsze śluby zakonne. Następnie rozpoczął studia filozoficzno-teologiczne w Wyższym Seminarium Duchownym w Obrze k. Wolsztyna, gdzie 17 czerwca 1987 r. przyjął sakrament święceń w stopniu prezbitera. W 1991 r. ukończył studia z zakresu filologii polskiej na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. W 1996 r. uzyskał licencjat kanoniczny z misjologii na podstawie pracy pt. „Założenie misji północnokameruńskiej” na ATK. Doktorat „Dojrzewanie północnokameruńskiej prowincji kościelnej Garua w latach 19461996”, pod kierunkiem o. prof. Antoniego Kurka OMI, obronił w 1998 r. Habilitował się w 2004 r. na podstawie dorobku naukowego oraz monografii „Inkulturacja Kościoła wśród ludów Środkowego Sudanu” na UKSW. W 2014 r. otrzymał tytuł naukowy profesora nauk teologicznych. Specjalizuje się w misjologii, afrykanistyce, religioznawstwie, dialogu międzykulturowym i międzyreligijnym. Główne zainteresowania Afryką i misjami pogłębione zostały przez pobyty badawcze, związane głównie z klasycznie pojmowaną strefą Sudanu Środkowego: Kamerun: (19911993; 2001; 2011; 2013); Czad (1993; 2001; 2013); Republika Środkowoafrykańska (1993; 2002; 2013); Sudan Południowy (2011); Sudan Północny (2012). Prowadził także badania terenowe na Madagaskarze (1995/1996; 2011). Owocem tych pobytów były liczne publikacje. Jarosław Różański OMI jest autorem 18 książek, redaktorem i współredaktorem 40 książek, autorem ponad 100 artykułów naukowych i rozdziałów w monografii, 50 popularnonaukowych oraz licznych haseł encyklopedycznych i recenzji naukowych. Jarosław Różański OMI wypromował prawie 40 doktorów. Od października 1999 r. pracuje na Wydziale Teologicznym Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie, wpierw jako adiunkt, aktualnie jako profesor zwyczajny. W latach 20042013 był kierownikiem Katedry Historii Misji oraz kierownikiem Sekcji Misjologii. Od 1 marca 2013 r. jest kierownikiem Katedry Misjologii. Od 1 września 2013 r. do 30 września 2016 r. był dyrektorem Instytutu Dialogu Kultury i Religii. Ponadto jest członkiem Komitetu Episkopatu Polski ds. Dialogu z Religiami Pozachrześcijańskimi, w latach 20022012 r. był wiceprzewodniczącym, a od 2012 r. jest członkiem zarządu Polskiego Towarzystwa Afrykanistycznego i Polskiego Stowarzyszenia Misjologów. Jest on także członkiem Rady Programowej Festiwalu Nauki w Warszawie, a od roku 1994 członkiem redakcji „Misyjnych Dróg”.