Katowice: barokowa droga krzyżowa

W drugą niedzielę Wielkiego Postu, 1 marca 2026 roku, w oblackiej parafii pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa w Katowicach odbył się koncert będący połączeniem drogi krzyżowej, tradycyjnego nabożeństwa wielkopostnego z barokową poezją oraz muzyką. Świątynia stała się tego wieczoru przestrzenią kontemplacji męki Pańskiej w artystycznej oprawie.

Jak wyjaśnia w rozmowie koordynatorka wydarzenia Paulina Kończal, w kościele regularnie organizowane są koncerty. – Pomysł na taką formę Drogi Krzyżowej zrodził się z pragnienia połączenia bardzo wysokiego poziomu wykonawczego, zaproszenia najlepszych muzyków oraz aspektu modlitewnego. Wydarzenie miało pomóc uczestnikom wejść w sposób duchowy w czas Wielkiego Postu – podkreśla. Inspiracją była koncepcja artes liberales oraz sięgnięcie po sztukę baroku jako przestrzeń wyrazu wiary.

Oprawę muzyczną zapewnił zespół muzyki dawnej Aetas Baroca, specjalizujący się w wykonawstwie historycznym. Wykorzystano kopie instrumentów z epoki: skrzypce barokowe, flet traverso, wiolonczelę barokową, a także klawesyn i organy. Do każdej stacji drogi krzyżowej dobrano odpowiednie fragmenty muzyczne, budując spójną narrację między słowem a dźwiękiem.

W programie znalazły się kompozycje mistrzów baroku: Jean-Marie Leclaira, Josepha Bodina de Boismortiera, Johanna Sebastiana Bacha, George’a Friderica Handla oraz Antonio Vivaldiego. Warstwę literacką stanowiły teksty Józefa Baka, jezuity, oraz utwory z dzieł „Uwagi rzeczy ostatecznych i złości grzechowych” oraz „Uwagi śmierci niechybnej” (1776). Poezję odczytywał wikariusz parafii, o. Adam Jończak OMI.

Jak zaznacza koordynatorka wydarzenia, rozważaniom towarzyszyła również projekcja dzieł sztuki dawnej, m.in. obrazów El Greco, Hieronima Boscha, Petera Paula Rubensa. Zestawienie muzyki, poezji i malarstwa stworzyło przestrzeń skupienia i modlitwy, w której sztuka stała się drogą prowadzącą ku rozważaniu tajemnicy męki Pańskiej. Wydarzenie było kolejną propozycją artystyczno-duchową organizowaną w katowickim kościele, w którym regularnie odbywają się koncerty muzyki klasycznej i dawnej, łączące wysoki poziom wykonawczy z zaproszeniem do pogłębionej refleksji.

Misjonarze Oblaci Maryi Niepokalanej przybyli do Katowic prawdopodobnie na początku 1934 r., a osiedlili się przy konwencie bonifratrów w Katowicach-Bogucicach, aby głosić rekolekcje i misje parafialne w języku polskim i niemieckim. Rozpoczęli budowę klasztoru i kaplicy na Koszutce, które zostały poświęcone w 1937 r. W latach wojennych dom w Katowicach został przyłączony do Niemieckiej Prowincji Misjonarzy Oblatów Maryi Niepokalanej oraz erygowano w 1940 r. samodzielną parafię pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa, co miało uchronić klasztor i kościół od grabieży przez okupantów niemieckich. Niestety, nie udało się to w całości, gdyż SS-mani przejęli większość pomieszczeń klasztornych i zdjęli krzyż żelbetonowy z elewacji. Wówczas proboszcz wraz z parafianami ustawili go przed kościołem, obsadzając kwiatami. W 1945 r. powrócili polscy oblaci, przystępując do odbudowy. Od roku 1954, po otrzymaniu zgody władz, rozbudowano znacznie kościół parafialny. Mieszkający tu oblaci są zaangażowani w duszpasterstwo parafialne i rekolekcyjne, a także sprawują posługę w stałym konfesjonale, są kapelanami sióstr zakonnych oraz szpitala bonifratrów, a także są zaangażowani w duszpasterstwo specjalistyczne osób głuchych i zmagających się z uzależnieniami. Aktualnym przełożonym domu jest o. Franciszek Bok OMI.

Anna Gorzelana

fot. Jan Moryń